Этек кир учурунда кош бойлуулукту пландаштырууну кийинкиге калтыруу керекпи?

Эгер сен кош бойлуулукту пландаштырып жатсаң, бир суроо туулушу мүмкүн: этек кир маалында бир нерсе жасоонун мааниси барбы же овуляцияны күткөн жакшыбы?

Чындыгында этек кир дагы түйүлдүк пайда кылуу жолунун бир бөлүгү.

Негизгиси

• этек кир жаңы репродуктивдүү циклди баштайт;
• этек кир учурунда кош бойлуу болуу ыктымалдыгы адатта жогору эмес, бирок циклдин узундугуна көз каранды;
• сперматозоиддер — эркектин жыныс клеткалары — аялдын организиминде 7 күнгө чейин жашай алат;
• цикл 21 күндөн кыска болсо, фертилдүү күндөр кан кетүү бүтөөрү менен башталышы мүмкүн;
• циклдин биринчи күндөрү жумшак даярдыкка жана трекинпти жөндөөгө ылайыктуу.

Организмде эмне болот жана этек кир денени кош бойлуулукка кантип даярдайт? Этек кир жаңы циклдин башталышын билдирет. Бул мезгилде организм мурунку циклди аяктап, кийинки овуляцияга даярдыкты баштайт.

Этек кир учурунда кош бойлуу болуу ыктымалдыгы адатта жогорку эмес болсо да, дал ушул учурда жаңы циклдин негизи түптөлөт.

Этек кир цикли — бул организмдин мүмкүн болгон кош бойлуулукка даярдануусунун ай сайын жүрүүчү процесси. Анын биринчи күнү болуп ар дайым этек кир канынын келе баштаган күнү эсептелет.

Эгер өткөн циклде кош бойлуулук болбосо, гормондордун деңгээли төмөндөйт. Эстроген (аялдын жыныс гормону) энелик бездин стероиддик зат болгон прогестерон менен бирге түйүлдүк катмарын колдобой калып түшөт.

Бул учурда эндометрий — жатындын ички чел кабыгы — сыйрылып түшүп, сыртка чыгат.

Ошол эле учурда энелик бездерде жаңы жумуртка клеткасынын жетилиши башталат.

Овуляция — бул жетилген жумуртка клеткасынын энелик безден жатын түтүгүнө чыгуу процесси. Бул учурдан кийинки этек кир башталганга чейин адатта 10дон 16 күнгө чейин өтөт.

Этек кир маалында эле кош бойлуу болуу мүмкүнбү?

Этек кир каны өзү кош бойлуулукка тоскоол болбойт, бирок бул күндөрү жумуртка клеткасы али жетиле элек болот.

Кош бойлуулук сперматозоид жумуртка клеткасын уруктандырганда гана келет. Чыккандан кийин ал 24 саатка жакын жашайт.

Бирок эркектин жыныс клеткалары жогорку жашоо жөндөмдүүлүгүнө ээ: сперматозоиддер жыныстык катнаштан кийин 3 күндөн 7 күнгө чейин жыныс жолдорунда активдүүлүгүн сактай алат.

Эгер жыныстык катнаш этек кирдин аягында болуп, ал эми овуляция эрте башталса, кош бойлуу болуу ыктымалдыгы чындыкка айланат.

Эгер урук суюктугу вульва аймагына тийип калса, кирип баруучу жыныстык катнашсыз деле кош бойлуу болууга болот, бирок мындай мүмкүнчүлүк абдан аз.

Кош бойлуулукту пландаштырууда этек кир учурунда секс коопсузбу?

Эгер өнөктөшүң экөөңөр өзүңөрдү ыңгайлуу сезсеңер, этек кир учурундагы секс кош бойлуулук үчүн коопсуз.

Ар 2-3 сайын кадимкидей жакындык болсо, бир жылдын ичинде кош бойлуу болуу мүмкүнчүлүгү жогору бойдон калат.

Кош бойлуулук үчүн жумуртка клеткасы чыккан маалда жатын түтүктөрүндө тирүү сперматозоиддердин болушу маанилүү.

Фертилдүү күндөр — бул кош бойлуу болуу ыктымалдыгы эң жогорку мезгил. Алар овуляциянын алдындагы күндөргө жана жумуртка клеткасы чыккан күнгө туура келет.

Мүмкүнчүлүктөр овуляциянын алдында өзгөчө жогору болот. Этек кир учурундагы жыныстык катнаш бул күндөр фертилдүү мезгил менен кесилишкен учурда гана кош бойлуулукка алып келиши мүмкүн.

Кыска цикл же эрте овуляция кош бойлуу болуу мүмкүнчүлүгүнө кантип таасир этет? 28 күндүк классикалык циклде овуляция адатта 14-күнү чамасында келет. Мындай учурда этек кир күндөрү жумуртка клеткасы чыккан учурдан алыс болот.

Бирок циклдин узактыгы ар кимде ар башка жана 25-26 күндөн аз болушу мүмкүн. Кыска циклде жумуртка клеткасынын жетилиши жана овуляция эртерээк болуп калышы ыктымал.

Сперматозоиддердин 7 күнгө чейин жашай билүү жөндөмдүүлүгүн эске алсак, циклдин 3-5-күндөрүндөгү жыныстык катнаш фертилдүү мезгилдин башталышы менен дал келиши мүмкүн. Ошондуктан кыска циклде этек кир бүткөндөн кийин көп өтпөй эле кош бойлуу болуу толук мүмкүн.

Этек кир күндөрүндө эле овуляцияга даярдануу үчүн эмне кылуу пайдалуу?

Атайын бир нерсе жасоо керекпи?

Кадимки жашоо образын толугу менен өзгөртүүнүн кажети жок. Бирок эгер сен кош бойлуулукту пландаштырып жатсаң, бул убакытты өзүңө кам көрүү үчүн колдонсоң болот:

• өзүңө жетиштүү эс алуу берүү;
• ыңгайлуу салмактуу тамактанууну тандоо;
• эгер витаминдер дайындалса, дарыгердин кеңештерине карман;
• тиркемеде этек кир күндөрүн белгилеп туруу.

Лютеинизациялоочу гормон (ЛГ) — гипофиздин жөнгө салуучу заты — овуляциянын алдында өсө ба баштайт. Үйдө колдонулуучу тесттер сийдиктеги бул гормондун кескин жогорулашын аныктайт, ошондуктан пландоо учурунда тест баштоо күндөрүн алдын ала эсептеп чыкса болот.

Базалдык температура — эс алуу абалындагы эртең мененки дене температурасынын көрсөткүчү. Аны ойгонор замат өлчөө овуляциянын фактысын артка кайтарып тастыктоого жардам берет.

Кош бойлуулук дароо болбосо, кабатырлана баштоо керекпи?

Жок. Кош бойлуулуктун келиши үчүн убакыт талап кылынышы мүмкүн: атүгүл ден соолугу чың түгөйлөрдө да кош бойлуулук ар дайым эле пландоонун биринчи циклинде боло бербейт.

39 жашка чейинки аялдарда үзгүлтүксүз аракеттер менен кош бойлуулук адатта бир жылдын ичинде келет.

Этек кирдин өзгөчөлүктөрү качан дарыгердин кеңешин талап кылат?

Төмөнкү кырдаалдарда гинекологго же жалпы практикалык дарыгерине кайрыл:

• кан кетүү катары менен 7 күндөн узакка созулса;
• прокладканы же тампонду 1-2 саатта бир жолудан көп алмаштырууга туура келсе;
• этек кир ортосундагы аралык 21 күндөн аз же 45 күндөн ашса;
• циклдин узактыгы туруксуз болуп калса жана болжолдонбогондой өзгөрсө;
• кош бойлуулукка тест терс болгон учурда этек кир катары менен 3 айдан ашык жок болсо;
• этек кир ортосунда же секс кийин канданган сыртка чыгуулар пайда болсо;
• туруксуз этек кир чарчоо, салмактын тез кошулушу же беттеги чачтын өсүшү менен коштолсо;
• туруктуу жыныстык жашоонун 12 айынын ичинде кош бойлуулук келбесе.

Өзгөрүүлөрдүн себеби овуляциянын бузулушу же эндометрийдин өзгөчөлүктөрү болушу мүмкүн. Мүмкүн болгон факторлордун арасында:

• миома — жатындын булчуң дубалындагы зыянсыз түзүлүш;
• полиптер — былжыр катмардын зыянсыз өсүп кетүүлөрү;
• аденомиоз — эндометрий клеткаларынын органдын булчуң катмарынын калыңдыгына кириши;
• гипотиреоз — тиреоиддик гормондордун жетишсиз иштелип чыгышы.

Убагында кеңеш алуу себебин аныктоого жана туура тактиканы тандоого жардам берет.

Жаңы циклдин биринчи күндөрүндө тиркемеде эмнелерди белгилеп коюу керек? Күндөлүк жүргүзүү денеңдин жеке ритмин жакшыраак түшүнүүгө жардам берет:

• циклдин биринчи күнү деп эсептелген кандуу бөлүнүүлөрдүн башталган так күнү;
• көндөр боюнча кан кетүүнүн интенсивдүүлүгү;
• этек кирдин узактыгы;
• коштоп жүрүүчү кандай гана болбосун симптомдор же абалынын өзгөрүшү;
• эгер сен анын графигин жүргүзсөң, базалдык температуранын көрсөткүчтөрү.

Эсте сактоо керек болгон негизги нерсе Этек кир — «жоготулган убакыт» эмес, циклдин табигый этабы.

Өзүңдүн ден соолугуңа кам көрүү жана организмдин өзгөчөлүктөрүн түшүнүү каалаган кош бойлуулукка карай жолдо көбүрөөк ишеним сезүүгө жардам берет.

Ар бир жаңы цикл — бул денеңдин жаңы башталышы жана шайкеш иштөөсү.