Жүктіліктің соңында неге дем алу қиындайды?

Егер жүктіліктің кейінгі кезеңдерінде сатымен көтерілу қиындап кетсе немесе терең дем ала алмай жатқандай көрінсең — бұл мүлде қалыпты жағдай екенін біл.

Әдеттегі күнделікті тірліктер кезіндегі ентігу — үшінші триместрдің жиі кездесетін серігі. Сенің денең сәбиді қажеттінің бәрімен қамтамасыз етіп, үздіксіз қайта құрылып жатыр, ал тыныс алу жүйесі де жаңа жағдайларға бейімделеді.

Жүктіліктің соңындағы ентігу туралы не білу керек?

Кейінгі мерзімдерде ауаның жетіспеушілігінің бірнеше негізгі ерекшеліктері бар: — ентігу көптеген болашақ аналарда кездеседі және көбінесе табиғи құбылыс; — тыныс алуға түсетін салмақ әсіресе үшінші триместрде сезіледі; — толық дем алмағандай сезіну жатырдың өсуімен және гормоналды өзгерістермен байланысты; — ауа жетіспей жатқан сияқты көрінсе де, сәби жеткілікті мөлшерде оттегі алады; — іш төмен түскенде, босанар алдында тыныс алу әдетте айтарлықтай жеңілдейді.

Жүктілік кезінде тыныс алу және өкпе қалай өзгереді?

Ағза оттегіне деген жоғары қажеттілікке дайындықты үшінші триместр басталардан әлдеқайда бұрын бастайды. Дамып келе жатқан ұрықтың зат алмасуын қолдау үшін жүрек-қан тамырлары мен тыныс алу жүйелері жұмысын өзгертеді.

Минтутық желдету — бір минут ішінде өкпе арқылы өтетін ауа көлемінің көрсеткіші — жүктілік кезінде шамамен 50%-ға артады. Бұл тыныс алу жиілігіне ғана емес, негізінен әрбір тыныстың тереңдігінің артуы есебінен болады.

Осымен қатар айналымдағы қан көлемі мен жүректің лақтырылуы айтарлықтай артып, органдарды оттегімен қанықтыру үшін қажетті резервті жасайды. Бұл ретте физиологиялық тыныс алу резерві біраз төмендейді, сондықтан кез келген физикалық жүктемені дене жүктілікке қарағанда өткіррек сезінеді.

Бас миындағы тыныс алу орталығына гормондар да әсер етеді: — прогестерон тыныс алу орталығын ынталандырып, тереңірек тыныс алуға итермелейді; — эстрогендер тыныс алуды қабылдауға және тамырлардың жұмысына әсер етеді; — релаксин байламдарды серпімдірек етіп, кеуде қуысының біраз кеңеюіне мүмкіндік береді.

Неліктен кейінгі мерзімдерде толық кеудемен дем алу мүмкін емес?

Жүктіліктің соңында тыныс алудың қиындауының басты себебі — механикалық қысым. Жатыр өсіп келе жатқан баламен бірге көлемі ұлғайып, көршілес органдарды жоғары қарай ығыстырады.

Кеуде мен ішті бөліп тұратын бұлшықет — диафрагма көтеріледі. Соның салдарынан өкпенің әдеттегідей терең жазылуы қиындайды, сондықтан «соңына дейін» дем ала алмағандай көрінуі мүмкін.

Сонымен қатар, кейінгі мерзімдердегі қосымша факторлар да көңіл-күй мен жағдайға әсер етеді: — салмақтың қосылуы арқа мен қан айналымға қосымша жүктеме түсіреді; — ауырлық орталығының ығысуы қалыпты өзгертіп, кеуде қуысын аздап қысуы мүмкін; — асқазанға түсетін қысым қыжылды және қабырға астының керілу сезімін тудырады; — дәретханаға түнде жиі тұру күндізгі жалпы шаршауды күшейтеді.

Қашан дем алу жеңілдейді?

Босануға жақындаған сайын іш біртіндеп төмен түседі.

Сәби басымен төмен қарай жылжып, кітші жамбас аймағына тереңірек кіреді. Бұл орын алғанда, диафрагмаға түсетін қысым басылып, тыныс алу едәуір еркін бола түседі.

Көптеген әйелдер бұл кезеңде ентігу мен қыжылдың бәсеңдегенін, ал терең тыныс алу әлдеқайда жеңілдегенін жеңілдікпен байқайды, дегенмен қуық пен жамбас аймағына түсетін қысым аздап күшеюі мүмкін.

Үшінші триместрде тыныс алуды жеңілдетуге не көмектеседі? Босанғанға дейін диафрагмаға түсетін қысымды толығымен жою мүмкін емес, бірақ қарапайым әдеттер ыңғайсыздықты едәуір азайтуға көмектеседі.

Қарқынды баяулат

Жүру, сатымен көтерілу немесе үй шаруасы кезінде тынысың тарылса, өзіңді мәжбүрлеме. Тоқта, тынысыңды реттеп, денеге демалуға бірнеше минут бер.

Ұйықтауға ыңғайлы поза ізде

Демалу үшін бүйірмен жату жағдайы өте қолайлы. Тізелердің арасына жастық қою және төсектің басын аздап көтеру кеудеге түсетін қысымды азайтуға көмектеседі.

Қалыпты тік ұста

Иықтарды жұмсақ тіке ұстауға тырысып, бүкірленбеуге тырыс. Бұл қабырғалар мен өкпеге еркін кеңею үшін максималды кеңістік береді.

Жұмсақ белсенділікті таңда

Таза ауада асықпай серуендеу немесе жеңіл тыныс алу жаттығулары оттегімен қанығуға көмектеседі. Бастысы — ыңғайлылыққа назар аударып, шамадан тыс шаршауға жол бермеу.

Шағын порциялармен тамақтан

Толып кеткен асқазан диафрагманы астынан тіреп тұрады. Бөлшектенген тамақтану артық ауырлықтан аулақ болуға көмектеседі.

Анасы ентіккенде балаға оттегі жете ме?

Ауаның жетіспеушілігі сезімі болашақ аналарда бала үшін үлкен мазасыздық тудырады. Есте сақтау маңызды: кәдімгі ентігу балаға оттегі жетпей жатыр дегенді білдірмейді.

Сенің ағзаң ұрықты қамтамасыз ету бірінші орында тұратындай етіп жасалған. Плацента сәбиді сенің қан айналымыңнан оттегімен сенімді түрде жабдықтайды.

Толық дем алмағандай сезіну көбінесе тыныс алу орталығының табиғи реакциясымен байланысты. Сенің жалпы жағдайың тұрақты болып қалғанша, бала толық қауіпсіздікте болады.

Қандай жағдайларда ауа жетіспеушілігі қауіпті және дәрігерді қажет етеді? Физиологиялық ентігу жүктіліктің табиғи бөлігі болғанымен, оны шұғыл медициналық бағалауды қажет ететін жағдайлардан ажырата білу маңызды.

Кейде ауаның жетіспеушілігі гемоглобиннің төмендеуінен, суық тиюден немесе басқа да кеңес алуды қажет ететін себептерден туындауы мүмкін.

Егер төмендегі жағдайлар орын алса, міндетті түрде дәрігерге көрін: — ентігу кенеттен пайда болды немесе қарқынды түрде күшейіп жатыр; — тынығу кезінде немесе тіпті отырғанның өзінде тыныс алу ауыр; — арқамен жатқанда ауаның жетіспеушілігі күрт күшейеді; — кеудеде ауырсыну, қысылу немесе сығылу сезімі пайда болды; — ентігу бас айналумен немесе көздің қарауытуымен бірге жүреді; — қатты немесе ырғақсыз жүрек соғысы пайда болды; — жөтел басталып, температура көтерілді немесе тері күрт бозарды; — беттің, қолдың немесе табанның кенеттен қатты ісінгенін байқадың; — сәбидің әдеттегі қозғалыс белсенділігі өзгерді немесе айтарлықтай төмендеді.

Өзіңді қалай күтуге болады және босануға дейін нені бақылау керек?

Үшінші триместр — бұл өзіңнің ресурсың мен жайлылығыңа барынша көңіл бөлетін уақыт. Күндіз демалуға және босаңсуға жеткілікті уақыт қалатындай етіп істерді бөлуге тырыс.

Қолданбада өзін-өзі сезіну өзгерістерін тіркеу ыңғайлы: — ентігудің қай уақытта күшейетінін белгілеп отыр; — сәбидің қозғалысына назар аудар; — қысым көрсеткіштерін және ісінудің пайда болуын жазып жүр; — қабылдауда дәрігерге қою үшін сұрақтарды сақтап қой.

Есте сақтауға тиіс басты нәрсе Сенің ағзаң қазір жаңа адамның өмірі мен дамуын қамтамасыз ете отырып, орасан зор жұмыс атқарып жатыр.

Кейінгі мерзімдердегі ентігу — бұл дененің баланың белсенді өсуіне және гормоналды фонның өзгеруіне уақытша физиологиялық жауабы.

Өзіңе ұқыпты қара, кінә сезімінсіз баяулауға мүмкіндік бер және есте сақта: босану жақындаған сайын тыныс алу жеңілдейді, ал сәби дүниеге келгеннен кейін толығымен қалпына келеді.