Жүктіліктің 18-аптасы: түнгі биші

Ұйықтауға дайындық жасап жатқан кезіңізде, ішіңізде шағын кеш басталуы мүмкін.

Бөбекпен не болып жатыr?

Жүктіліктің 18-ші аптасында нәресте бұрынғыдан да белсенді бола түседі. Кейбір болашақ аналар алғашқы қимыл-қозғалыстарды дәл осы кезде байқай бастайды. Қозғалыстар әзірге әрдайым реттеле бермейді, бірақ алдағы уақытта олардың саны арта түседі.

Нәрестенің түндегі белсенділігі туралы нені білу маңызды? Кеш батып, сіз ақыры төсекке жатқанда, ішіңізде нағыз би басталып кетуі мүмкін. Осы сәтте көптеген болашақ аналар бала неге дәл анасы ұйықтайтын уақытта оянатынын ойлайды. Міне, естен шығармау керек басты нәрселер: іштегі бөбектің өзінің ұйқы мен ояу жүрудің тәуліктік ырғағы қалыптасады; баланың ояу жүретін кезеңдері сіздің әдеттегі демалыс кестеңізбен әрдайым сәйкес келе бермейді; сіз бойды босаңсытып, қозғалуды тоқтатқан кезде, қозғалыстар өзіңізге айқынырақ сезіле бастайды; кешкі астан кейін немесе іштегі баламен жағымды әңгімеден кейін белсенділік күшейе түсуі мүмкін; бала әр сағат сайын міндетті түрде жасауы тиіс қозғалыстардың белгіленген саны жоқ; ең маңыздысы – балаңыздың әдеттегі жеке ырғағына бағдар жасау.

Неліктен бала ұйықтар алдында белсенді түрде қозғала бастайды?

Күндіз жүріп, шаруалармен айналысып және қозғалыста болған кезде денеңіздің бірқалыпты тербелісі баланы жұмсақ түрде әуенмен тербеткендей әсер етеді. Ананың ағзасы үздіксіз қозғалыста болады, және осы табиғи ырғақта бала жиі тыныш ұйықтайды. Төсекке жатып, денеңіз босаңсыған бойда, тербелу тоқтайды. Дәл осы сәтте бала оянып, бой жаза бастауы мүмкін. Сонымен қатар, күн бойы шаршау жиналады, ал жатын бөлменің тыныштығында іштегі кез келген қозғалысты әлдеқайда өткір қабылдай бастайсыз. Жұмыс кезінде немесе күндізгі қарбаласта байқалмай қалған нәрселер түнде анық әрі айқын сезіледі. Сондай-ақ белсенділікке кешкі әдеттеріңіз де әсер етеді. Жатырдағы бала тойып тамақ ішкеннен кейін, анасы толық босаңсыған сәттерде немесе ұйықтар алдында ішті сипап, нәзік сөйлескен кезде айтарлықтай жандануы мүмкін.

Бұл мерзімде алғашқы қимылдар қалай сезіледі?

Нәрестенің алғашқы қозғалыстарын әйелдердің көпшілігі жүктіліктің 16 мен 24 апталары аралығында сезіне бастайды. Егер сіз алғашқы балаңызды күтіп жүрсеңіз, бұл сезімдер сәл кешірек – 20-шы аптаға жақын немесе тіпті одан да кейінірек пайда болуы мүмкін. Ең басында қимылдарды көбінесе жұмсақ әрі жеңіл сигналдар ретінде сипаттайды: кішкентай ауа көпіршіктерінің сылдыры немесе жарылуы; іштің төменгі бөлігіндегі көбелектің қанат қағуы; жұмсақ домалау мен бұрылыстар; іштен шығатын жеңіл қытықтаған жанасулар. Бала өсіп, күшейген сайын бұл жұмсақ сезімдер сенімдірек соққылармен, тебулермен және айқын бұрылыстармен алмастырылады. Үшінші триместрге қарай қозғалыс күші әдетте артады, ал қозғалыстың өзі сырғанау, итеру және домалау сияқты сипатқа ие болады. Тебулер босанудың өзіне дейін және тіпті толғақ кезінде де сезілуі тиіс екенін есте сақтау маңызды.

Ұрықтың тәуліктік ырғағы мен белсенділігіне не әсер етеді? Балада біртіндеп өзінің циркадтық ырғағы – ағзаның биологиялық ішкі сағаты қалыптасады. Бұл ырғақ әлі де терезенің сыртындағы күн мен түннің ауысуына мүлде байланыспаған. Белсенділіктің көрініс беруіне әртүрлі факторлар әсер етуі мүмкін: тамақтану – тамақтанғаннан кейін қоректік заттардың деңгейі жоғарылайды, және бала жиі бұған бірқатар соққылармен жауап береді; қатты дыбыстар немесе музыка – бала дыбыстық тербелістерге реакция жасап, белсендірек қозғала бастауы мүмкін; сіздің тыныштық күйіңіз – ананың демалу кезеңдерінде бала әлдеқайда қозғалғыш болады; нәзік жанасулар – ішті сипау баланың жауап ретінде қозғалуына жиі түрткі болады. Ананың күндізгі орташа физикалық белсенділігі, мысалы серуендеу немесе жүзу, қауіпсіз және бала үшін жақсы көтеріледі, оның жалпы жағдайында қолайсыз өзгерістер тудырмайды.

Егер бала іште билеп жатса, қалай тынышталып, ұйықтауға болады?

Бөбектің түндегі белсенділігі толыққанды ұйқыға кедергі келтіруі мүмкін, әсіресе егер оған қуыққа түсетін қысымнан жиі дәретханаға бару немесе аяқтың тартылуы қосылса. Міне, демалысты ретке келтірудің бірнеше қарапайым тәсілі: қырыңыздан ұйықтауды таңдаңыз – 28 аптадан кейін қырынан ұйықтау ең қауіпсіз қалып болып саналады, сондай-ақ сол жақ қырынан ұйықтау қыжылды жеңілдетуі мүмкін; қолдау үшін жастықтарды пайдаланыңыз – өсіп келе жатқан іштің астына бір жастық қойыңыз, ал арқа мен жамбасты жеңілдету үшін екіншісін тізеңіздің арасына салыңыз; дененің жоғарғы бөлігін сәл көтеріңіз – егер қыжыл мазаласа, бас пен иық астындағы жастықтар асқазан сөлінің көтерілуіне жол бермейді; күннің екінші жартысында кофеинді болдырмаңыз – шай, кофе және кола тәрізді сусындар жүйке жүйесін сергітіп, ұйқыға кетуге кедергі келтіреді; релаксация әдістерін меңгеріңіз – тыныш пренатальды йога, пилатес немесе тыныс алу жаттығулары денеге босаңсуға көмектеседі; күндіз қысқа ұйқы үзілістерін жасаңыз – егер түнгі ұйқы бұзылса, күндізгі қысқа демалыс күшті қалпына келтіруге көмектеседі; шаршағаныңыз туралы айтудан ұялмаңыз – жақындарыңызбен бөлісіңіз немесе жиналған ұйқысыздықты акушеріңізбен немесе дәрігеріңізбен талқылаңыз.

Бала белсенділігіндегі қандай өзгерістер дәрігердің назарын талап етеді? Бала белсенділігінің төмендеуі жайсыздықтың белгісі болуы мүмкін, сондықтан оның әдеттегі әрекетіндегі кез келген өзгерістерге мұқият қарау маңызды. Дәрігерге немесе перзентханаға шұғыл хабарласыңыз, егер: бала әдеттегіге қарағанда айтарлықтай сирек қозғала бастаса; сіз баланың қозғалысын мүлде сезбей қалсаңыз; баланың әдеттегі ырғағы мен қозғалыс сипаты күрт өзгерсе. Таңның атуын немесе келесі қабылдауды күтпеңіз – бұл түн ортасында болса да, мамандарға дереу қоңырау шалыңыз. Дәрігерлер тексеру жүргізеді, бөбектің жүрек соғу ырғағын бағалайды және оның бәрі дұрыс екеніне көз жеткізеді.

Қозғалыстарды қалай қадағалау керек және күн сайын неге назар аудару керек?

Сізге секундомермен отырып, әр сағат сайын соққылардың нақты санын санаудың қажеті жоқ. Қозғалыс саны бойынша әмбебап норма жоқ, өйткені әрбір бала жеке тұлға. Болашақ ананың басты міндеті – баласының бірегей мінезімен және әдеттегі күн тәртібімен танысу. Сіз оның әдетте қай уақытта ұйықтайтынын, қашан ояу жүргенді жөн көретінін және сіздің демалуыңызға немесе тамақтануыңызға қалай жауап беретінін тез байқайсыз. Егер сіз жүктіліктің 24-ші аптасына дейін алғашқы қимылдарды сезбесеңіз, жүрек соғуын және баланың жағдайын жоспарлы түрде бағалау үшін бұл туралы бақылаушы маманға міндетті түрде хабарлаңыз.

Естен шығармау керек басты нәрсе Түнгі қимылдар – бұл балаңыздың өзіндік ырғақтарының қалыптасқанын көрсететін, оның дамуының табиғи кезеңі. Денеңізді тыңдауды үйреніңіз, жастықтардың көмегімен ұйықтауға ыңғайлы қалыптарды табыңыз және егер түн белсенді өтсе, күндіз демалуды ұмытпаңыз. Алғашқы қимылдардың күндерін және баланың белсенділік ерекшеліктерін Eva қолданбасында белгілеңіз – бұл сізге бөбегіңізді жақсырақ түсінуге және күн сайын тыныштық сезінуге көмектеседі.