Етеккір алдында неге тәтті жегің келеді?
4 минут оқу
- жарияланды
- жаңартылды

Ең бастысы
Циклдің екінші жартысында сары дене прогестерон шығарады, ал эстрогендер деңгейі біртіндеп төмендейді. Осының аясында тәбет өзгереді, ал серотониннің төмендеуі көңіл-күйге әсер етеді, сондықтан ағза жылдам көмірсуларды сұрайды: олар оңай қорытылады, қуат береді және уақытша жағдайыңды жақсартады. Бұл ерік-жігердің әлсіздігі емес, энергия мен қамқорлыққа деген қажеттіліктің белгісі. Тәттіні мүлдем алып тастаудың қажеті жоқ: қатаң тыйымдар стрессті күшейтіп, бұзылуларға әкеледі.
Егер етеккіге бірнеше күн қалғанда шоколадты, ұн өнімдерін немесе десертті ерекше қаласаң, жалғыз емессің.
Көпшілігі циклдың екінші жартысында тәбеттің өзгеретінін, ал белгілі бір тағамдарға деген құмарлықтың күшейетінін байқайды.
Мұның себебі ерік-жігердің әлсіздігінде немесе өзін-өзі бақылай алмауда емес.
Циклдың екінші жартысында гормондар мен метаболизммен не болады?
Етеккір циклы жыныстық гормондар деңгейінің үздіксіз өзгеруі арқылы реттеледі.
Овуляциядан кейін лютеинді фаза басталады — бұл пісіп жетілген жұмыртқа жасушасының шығуы мен келесі қан кетудің басталуы арасындағы кезең.
Бұл уақытта жарылған фолликул орнында прогестерон шығаратын сары дене пайда болады. Бұл гормон жатырдың шырышты қабатын ықтимал жүктілікке дайындайды.
Сонымен қатар эстрогендер деңгейі біртіндеп төмендейді.
Неліктен етеккір алдында ағза дәл тәтті мен көмірсуды талап етеді?
Ағзаға шұғыл түрде ресурс қажет болғанда, ол ең қолжетімді отын көзін таңдайды.
Мамандар мұндай құмарлықтың бірнеше негізгі факторын бөліп көрсетеді:
- циклдың екінші фазасындағы гормоналды өзгерістер;
- шаршаған кезде күшті қалпына келтіруге деген табиғи қалау;
- дәмдік артықшылықтардың уақытша өзгеруі;
- стресс және өзіңді қуантудың оңай жолдарын іздеу.
Тәттілер мен ұн өнімдері оңай қорытылады және қуаттың жылдам лебін береді.
Олар уақытша жағымды эмоциялар сыйлайды, қолайсыздықтан алаңдауға көмектеседі және шаршауды басады.
Етеккір алдында десерт жеу қалауы — еріншектіктің белгіісі емес, бұл ағзаның энергия мен қамқорлыққа мұқтаж екендігінің сигналы.
Серотонин, стресс және етеккір алдындағы аштық қалай байланысты?
Етеккір алды синдромы (ЕАС) — бұл етеккірге бірнеше күн қалғанда жүйелі түрде пайда болатын физикалық және эмоционалдық симптомдар кешені.
Оның басталар алдында гормоналды ауытқулар эмоционалдық фонға да әсер етеді.
Серотонин көңіл-күйдің бір қалыпты болуына және тыныштыққа көмектеседі. Оның деңгейі төмендегенде, ашушаңдық, апатия немесе мұң пайда болуы мүмкін.
Дәмді көмірсулы тағам уақытша өзіңді тыныныш сезінуге көмектеседі: ағза тура мағынада өзінің көңіл-күйін өзі көтеруге тырысады.
Рационды қалай теңестіруге және кінә сезімінсіз өзіңді қалай қолдауға болады?
Мәзірден тәттіні толығымен алып тастау керек пе?
Үздіксіз жоқ.
Қатаң тыйымдар тек стресс пен кінә сезімін күшейтіп, бұзылуларға әкеледі.
Ағза үшін тұрақты қоректік база жасау әлдеқайда тиімдірек.
Қарапайым әрі жұмсақ ұсыныстарды байқап көр:
- рационның негізін күрделі көмірсулардан құрастыр: сұлы жармасы, қоңыр күріш, тұтас дәнді нан және қарақұмық;
- негізгі тамақтану кезіне ақуызды өнімдерді қос: жұмыртқа, сүзбе, балық, құс еті немесе бұршақ тұқымдастар;
- рационға балғын немесе пісірілген көкөністер, көкөніс жапырақтары мен өсімдік майларын қос;
- қатты аштыққа жол бермеу үшін тамақ арасында тым үзіліс жасамауға тырыс;
- тоғықтыратын және теңгерілген таңғы асты ұмытпа;
- қол астында пайдалы тіскебасар нұсқаларын ұста: жаңғақтар, жемістер, табиғи йогурт немесе жидектер;
- шөлді бағдарға ала отырып, күні бойы жеткілікті мөлшерде су іш;
- өзіңнің сүйікті десертіңді рахаттана және кінә сезімінсіз жеуге рұқсат ет.
Теңгерілген тамақтану тоқтықты ұзағырақ сақтауға және тәбеттің кенеттен ұстамаларын басуға көмектеседі.
Ал толыққанды ұйқы мен демалыс күшті қалпына келтіреді және шаршағаннан тәттіге ұмтылуды азайтады.
Қандай жағдайларда қатты тәбет пен тым көп тамақтану дәрігердің кеңесін талап етіледі?
Етеккір алдында тәбеттің уақытша артуы — қалыпты құбылыс.
Алайда кейбір жағдайларда тамақтану әдеті бақылаудан шығып, мамандардың көмегін талап етеді.
Егер тамаққа деген құмарлық келесі белгілермен бірге жүрсе, назар аудар:
- қысқа уақыт ішінде өте көп мөлшерде тамақты тұрақты түрде жеу;
- желінген тамақ мөлшерін бақылауды жоғалтудың тұрақты сезімі;
- ыңғайсыздық немесе ұят салдарынан басқалардан жасырынып тамақтану әдеті;
- ауырлық сезімі пайда болғанша физикалық аштық сезімінсіз көп тамақтану;
- әрбір артық тамақтанудан кейін күшті депрессия, өзіне деген жиреніш немесе кінә сезімі;
- желінген тағамды қатаң шектеулермен «қайтарып алу» бойынша тұрақты әрекеттер;
- мазасыздық тудыратын салмақтың айқын ауытқулары.
Компульсивті тым көп тамақтану — бұл бақыланбайтын тамақтанудың қайталанатын эпизодтарымен көрінетін бұзылыс.
Егер аштық ұстамалары эмоционалдық азап әкелсе немесе күнделікті өмірге кедергі келтірсе, жалғыз өзің күресуге тырыспа.
Терапевтке немесе акушер-гинекологқа кеңеске жазыл.
Дәрігер айқын гормоналды тепе-теңсіздікті жоюға көмектеседі, ЕАС көріністерін бағалайды және қажет болған жағдайда клиникалық психологтың немесе диетологтың кеңесін ұсынады.
Ағзаны қалай тыңдау керек және қосымшада нені қадағалау қажет?
Сенің ағзаң сенімен шаршау, аштық және көңіл-күйдің өзгеруі сигналдары арқылы үнемі байланыста болады.
«Менде неге тағы да ерік-жігер жоқ?» деген сұрақтың орнына өзіңнен сұра: «Ағзам қазір не сұрап тұр?».
Кейде ағзаға толыққанды ыстық түскі ас, кейде — жылы ванна мен ерте ұйқы, ал кейде — бір тілім сүйікті шоколады бар бір шыны шай қажет.
Денсаулыққа күтім жасау өзін-өзі сынға алуға емес, табиғи ырғақтарды құрметтеуге негізделген.
Сенің ағзаң айдың әр күні бірдей болып қалуға міндетті емес.
Қатарынан екі немесе үш цикл бойы симптомдарды жүйелі түрде бақылау сенің бірегей заңдылықтарыңды көрсетеді.
Бұл етеккір алдындағы күндерге алдын ала дайындалуға, мәзірді жұмсақ түрде түзетуге және өзіңе ұқыпты, сабырлы әрі махаббатпен қарауға мүмкіндік береді.
маңызды
Ақпарат білім беру сипатында және дәрігер кеңесін алмастырмайды.
- Real-world menstrual cycle characteristics of more than 600,000 menstrual cycles (Bull et al.) (npj Digital Medicine), 2019. ↩
- Detection of ovulation, a review of currently available methods. (PMC), 2017. ↩
- ACOG patient FAQs — abnormal uterine bleeding, fertility awareness, evaluating infertility, 2020. ↩
- Psychiatric Symptoms Across the Menstrual Cycle in Adult Women: A Comprehensive Review (Handy et al.) (Harvard Review of Psychiatry), 2022. ↩
- NHS — keeping well in pregnancy: diet, exercise, mental health, first appointment, 2023. ↩
- NHS — binge eating disorder and eating disorders, 2023. ↩