Жүктіліктің 4-аптасы: өмір ұшқыны

Жаңа тарих басталды. Іште ең маңызды процестер жүріп жатыр.

Жүктіліктің 4-ші аптасы туралы не білу маңызды?

Төртінші апта — сырттай бәрі әдеттегідей көрінгенімен, ағзаңызда таңғажайып көрінбейтін өзгерістер болатын кезең. Етеккірдің кешігуі көбінесе жүктіліктің ең бірінші байқалатын белгісі болады. Болашақ эмбрионның өлшемі қазір өте кішкентай және апиын дәніне ұқсайды. Бұл кезеңде көптеген әйелдер ерекше өзгерістерді мүлдем сезінбейді, және бұл – қалыпты жағдай. Үйде жасалатын жүктілік тесттері әдетте етеккірдің кешіккен бірінші күнінен бастап нақты нәтиже көрсетеді. Ағза ұрықты көтеруге бейімделу үшін зат алмасуды және барлық жүйелердің жұмысын өзгертіп, жаңа гормоналды сигналдарды біртіндеп шығара бастайды.

Имплантация және ұрық жұмыртқасының бекітілуі қалай жүзеге асады?

Әйел ағзасында әрбір етеккір циклі репродуктивті жүйені жаңа өмірдің пайда болуына дайындайтын гормондармен реттеледі. Алдымен эстроген деңгейінің жоғарылауы жұмыртқа жасушасының пісіп жетілуі мен аналық безден шығуын ынталандырады, ал жатырдың шырышты қабаты біртіндеп қалыңдайды. Овуляциядан кейін аналық бездер жатырдың ұрықтың енуіне толық дайындалуына көмектесетін прогестерон гормонын шығарады. Сперматозоидтар жатыр түтіктерінде жыныстық қатынастан кейін 7 күнге дейін өмір сүріп, жұмыртқа жасушасымен кездесуді күте алады. Ұрықтану жатыр түтігінде жүреді, содан кейін дамып келе жатқан жасуша жатыр қуысына бағытталады. Жүктіліктің 4-ші аптасында дамудың ең маңызды кезеңдерінің бірі басталады: ұрық жұмыртқасы жатырдың қабырғасына бекініп, ана мен бала арасындағы сенімді байланысты орнатады. Имплантация — бұл ұрықтанған жұмыртқа жасушасының жатырдың шырышты қабатына ену процесі. Кейде ұрық жұмыртқасы бекілген кезде қауіп төндірмейтін аз мөлшердегі жағынды қанды бөлінулер пайда болуы мүмкін.

Болашақ баламен қазір не болып жатыр?

Баламен не болып жатыр? Кішкентай ағзаның көлемі әзірге миллиметрдің бөліктерімен өлшенсе де, оның бөліну және жіктелу жылдамдығы өте жоғары. Дәл қазір болашақта баланы оттегімен және қоректік заттармен қамтамасыз ететін құрылымдар қалыптаса бастайды. Плацента — ұрықты қоректндіру мен тыныс алдыруға арналған уақытша орган — ана тіндеріне жұқа бүрлерімен еніп, бекіну және болашақта алмасу өнімдерін тиімді шығару үшін өсе бастайды. Жүйке жүйесінің, жүректің және басқа да органдардың даму негіздері біртіндеп қаланады. Бас және жұлынның бастапқы жасушалары пайда болады, ал кішкентай жүрек жақын арада өзінің алғашқы соғысын жасауға дайындалуда. Алда әлі ұзақ жол тұрса да, бұл таңғажайып тарихтың алғашқы қадамдары жасалып қойды.

Қандай сезімдер мен ерте белгілер қалыпты деп саналады?

Жүктіліктің 4-ші аптасында гормоналды өзгерістер тек басталып жатыр, сондықтан әр әйелдің сезімдері әртүрлі болады. Ең басында сіз ешқандай симптомдарды сезінбеуіңіз мүмкін, және бұл – қалыпты жағдай. Адамның хориондық гонадотропині (ХГЧ) — дамып келе жатқан ұрық жұмыртқасының гормоны — қанға белсендірек түсе бастағанда, алғашқы физикалық белгілер пайда болуы мүмкін:

• күтілетін күні етеккірдің болмауы;
• етеккір алдындағы әдеттегі ауырсынуларды еске түсіретін іштің төменгі бөлігіндегі тартып ауырулар;
• сүт бездерінің жоғары сезімталдығы мен ісінуі;
• ұрық жұмыртқасының бекітілуіне байланысты жеңіл қанды жағынды бөлінулер;
• айқын шаршау және тұрақты ұйқышылдық;
• ауыздағы металл дәмі;
• тек таңертең ғана емес, тәуліктің кез келген уақытында мазалауы мүмкін жүрек айну ұстамалары;
• иіс сезудің күшеюі және тағам талғамының күрт өзгеруі;
• жиі зәр шығару;
• қынаптан жағымсыз иіссіз ақ түсті сүт тәрізді бөлінулер;
• іштің кебуі және газданудың күшеюі;
• хлоазма — бет терісінде пигментті дақтардың пайда болуы;
• қалыңырақ әрі жылтыр бола түсетін шаш құрылымының өзгеруі.

Егер сізде ешқандай белгілер байқалмаса, алаңдамаңыз, өйткені әрбір жүктілік бірегей өтеді.

Бұл кезеңде өзіңізге қалай қамқорлық жасап, ағзаны қолдауға болады?

Бірінші триместр өз ресурсыңызға жұмсақ әрі ұқыпты қарауды талап етеді. Өзіңізге қамқорлық жасаудың қарапайым ережелері алғашқы физикалық және эмоционалдық өзгерістерді жеңуге көмектеседі:

• теңгерімді тамақтануды таңдаңыз және аз-аздан ыңғайлы мөлшерде жеңіз;
• таза суды жеткілікті мөлшерде ішіңіз және алкогольді толығымен алып тастаңыз;
• денеңіз талап еткенше ұйықтаңыз, қатты шаршаған кезде күндіз қысқа мерзімді демалыс жасаңыз;
• тұрақты жеңіл белсенділікті сақтаңыз, өйткені сабырлы жүру мен таза ауадағы серуендер көңіл-күй мен ұйқыны жақсартуға көмектеседі;
• тыныш демалысқа және кернеуді басуға көмектесетін іс-әрекеттерге уақыт табыңыз;
• егер мазасыздықты сезсеңіз, серіктесіңізбен, жақындарыңызбен немесе дәрігермен сезімдеріңізбен ашық бөлісіңіз, өйткені эмоционалдық кернеуге шамамен әрбір бесінші болашақ ана тап болады;
• бақшадағы топырақпен немесе бөлме өсімдіктерімен жұмыс істегенде инфекциялармен байланыста болмау үшін қорғаныш қолғаптарын қолданыңыз.

Қандай симптомдар шұғыл түрде дәрігердің кеңесін талап етеді?

Жеңіл түйілулер мен бірлі-жарым жағынды тамшылар эмбрионның бекітілуімен бірге жүруі мүмкін болғанымен, шұғыл түрде медициналық көмекке жүгінуді талап ететін белгілер бар:

• мол қанды бөлінулер немесе ашық қызыл қан;
• іштің төменгі бөлігіндегі немесе жамбас аймағындағы айқын ауырсыну;
• ұрықтың жатырдан тыс бекітілгенін көрсететін иық аймағындағы күрт ауырсыну;
• жатырдан тыс жүктілік — ұрықтанған жұмыртқа жасушасының жатыр қуысынан тыс, мысалы, фаллопи түтігінде бекітілуі;
• түсік тастау — жүктіліктің өздігінен үзілуі, оның алғашқы белгілері айқын түйілулер мен қан кету болуы мүмкін;
• қатты бас айналу, естен тану немесе кенеттен пайда болған күрт әлсіздік;
• зәр шығарған кездегі өткір ауырсыну немесе айқын жайсыздық;
• суық тию белгілері болмаған кезде дене температурасының 37,5 градустан жоғары болуы;
• қатты басылмайтын бас ауруы немесе көру қабілетінің бұзылуы.

Әрі қарай не істеу керек және қандай дене сигналдарын қадағалау қажет?

Бұл үлкен әрі қасиетті жолдың ең басы. Нәтижені растау үшін таңертеңгі зәр порциясымен үйде жүктілік тестін жасаңыз немесе қан талдауын тапсырыңыз. Жүктілікті жүргізудің жеке жоспарын жасау және қажетті дәрумендерді қабылдауды талқылау үшін акушер-гинекологтың алғашқы кеңесіне жазылыңыз. Қолданбада соңғы етеккір күнін, денсаулық жағдайындағы кез келген өзгерістерді, базальды температураны, бөлінулердің сипатын және эмоционалдық фонды тіркеңіз. Бұл дәрігерге баланың даму мерзімін дәл бағалауға және ағзаңызды уақытында қолдауға көмектеседі.